Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Tadıma ateşlemeden girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir noktadır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo yoğunluğu nasıl benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren tat ne kadar belirgin ise aroma gücü o ölçüde fazla sayılır hem de bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine oturtur. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek çabucak kaybolur. Aynı çubuğu birkaç kez koklamak hatayı önler çünkü gürültülü yerlerde hafif notalar çabucak kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti gösterir. Kısacası ilk tadımda acele etmemek hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Ölçüt netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında telefon uzakta kalırsa dikkat güçlenir.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden aroma gücünü tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek kolay yapılan bir hatadır. Başlangıç bölümde tat çoğunlukla yumuşak ve temiz başlar tabii ki bu sıralama her üründe aynen tekrar etmeyebilir. Tadımda no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira gerçek karakter çoğu zaman bu kısımda gizlidir. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden çıkarılan sonuç eksik kalır. Romeo y julieta petit churchills benzeri kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde ısı yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Her evre için ayrı bir puan vermek daha tutarlı değerlendirme sağlar. Bölümlerin geçişi genellikle keskin olmaz, bu yüzden kabaca üç parçaya ayırmak yeterlidir. Değişimleri fark etmek için nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık nefes almak sıcaklığı artırır ve aromayı çarpıtır.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Yoğunluğu puanlamak kişisel yorumu daha net hâle getirir her zaman aynı aydınlatma ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. 1 hafif aromayı, beş ise ağızda uzun süre kalan yoğun notayı gösterir böylece dikkat bölünmez ve not doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük basamaklarda yer alır ve ileride bakıldığında neyi kastettiğiniz hemen anlaşılır. Petit julietas 25'lik benzeri aynı boydaki bir kutu ise yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan alabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan puandır, zira dengeli aromalar çoğunluğu oluşturur. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu doğrudan değiştirir bu nedenle kül çizgisinin düzgün gitmesini da izlemek gerekir. İnce bir çubuk daha çabuk yanar, bu yüzden baharatlı notalar çabuk öne çıkar nitekim dar çaplılarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili gibi ince ve kısa bir çubukta bunu hemen fark edersiniz ısınma hızı ise aromayı hemen değiştiren bir etkendir. Kalın çubuklarda çekiş daha serin gelir ve aromalar daha geç açılır ve bu hız tadın algılanma süresini daraltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı güzel gösterir küllenme düzensizse not kısmına eklenmelidir. Yavaş yanış aromayı daha okunur kılar fakat şiddetini azaltmaz tersine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Dolayısıyla çapı not defterine yazmak gerekir. Değişik kalınlıklarda iki ürünü aynı günde denerken önce dar çaplıyı ardından kalını içmek iyi olur. Bu şekilde yoğun aroma ince olanın tadını bastırmaz. İkisi arasındaki ara süresi en az yarım saat tutulmalıdır.
Burundan gelen aroma ile damaktaki tat farkı
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ve burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar ama eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına ikisini ayrı ayrı yazmak iyi olur bu ayrım ilk bakışta önemsiz görünse de sonuçları oldukça etkiler. Dumanı ağızdan verirken burun yoluyla hafifçe çıkarmak burun geçişi yöntemidir mesela hafif bir nefes aromayı çok geniş gösterir. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net verir üstelik burun tıkalıyken yapılan değerlendirmeler sağlam sayılmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha kısa geçirir sert bir çekiş de narin tonları örter. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek olabilir benzer biçimde ağır bir yemekten hemen sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi yan yana koymak öğretici olur; Bu iki notu ayırmak yanılgıyı önler. Acemi tadımcılar açısından önce burundan gelen ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Zamanla dil kısmı de ayrıntı vermeye başlar. Farklı aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı güçlendirir.
Damak temizliği ve eşlikçi içecek seçimi
Ağız yorulduğunda yoğunluk olduğundan düşük algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu ayrıntı iyice önem kazanır. Dolayısıyla her denemeden sonra oda sıcaklığında su almak yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını sağlar. Wide churchills tadım notları benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa sade soda yeterlidir zira yorgun bir ağız en belirgin notayı dahi silik hissettirir. Sade kahve kavrulmuş tonlarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve aroma hissini azaltır. Puritos serisi gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası korur nitekim tatlı sıvıdan sonra baharatlı tonlar olduğundan sert hissedilir. Yemekten hemen sonra tadım yapmak doğru olmaz. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade olmasıdır. Damak temizlendikten sonra birkaç dakika ara vermek faydalıdır. Aceleyle başlanan tadım sıklıkla eksik sonuçlanır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda hızla kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha sabırlı izlenmelidir. 20 club sigarillo aroma profili gibi club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir böylece yoğunluğu izlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin payı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de sedir tonunu hızla ortaya koyup biter çünkü değişim dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek çubuktan daha güvenilir sonuç sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu belirler dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil de hemen bitince denemek kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek yararlıdır. Boy küçüldükçe tat ayrıntısı daralır, ama yoğunluk hissi korunabilir. Bu nedenle sigarillo değerlendirmelerini puro notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her tadım bir öncekinin üstüne inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden küçük bir tadım defteri tutmak işe yarar aksi takdirde benzer aromalar her seferinde yeniden keşfedilir. 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde denendiğinde sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum zaman kaybına yol açar. Tarih, puro ismi ve not deftere yazılmalı gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç sapmalar barındırır. Notlar arasında iki basamaktan çok sapma çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçütünüz oturur. Kayıtta kısa ifadeler ayrıntılı paragraflardan daha işlevseldir. Örneğin ikinci evre güçlü sedir tonu şeklinde bir kayıt yeterli sayılır. İleride okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, içimin ağızdaki ağırlığını anlatır; aroma gücü de notaların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı doğrultuda ilerleme etmek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa bağımsız ölçülür bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir değerlendirme ortaya çıkarır. El principe gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu net taşıyabilir örneğin ağır bir duman zayıf bir tatla gelebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta gövdeyle sedir tonunu güçlü tutar üstelik dolgun bir içim aromasız de kalabilir. Yani hafif içimli bir puro güçlü lezzet sunabilir tersi hâl de mümkündür. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu sebeple tek ifadeyle güçlü demek yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu tahmin etmek yanlış sonuç verir. Birbirine yakın gövdeli iki çubuk arasında yoğunluk ayrımı bulmak hassas bir beceridir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ve tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz olacaktır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, aroma izlenimini en az tütün kadar etkiler yani en sağlam değerlendirme koşulları değiştirmemekle başlar. Fazla kuru bir ortamda çubuk hızlı yanar böylece keskin tonlar abartılır bu sebeple oda şartlarını da deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli havada ise duman tıkanır ve aroma silikleşir sıcaklık ise yaprağın yanma hassasiyetini değiştiren başka bir değişkendir. La prado nasıl içilir gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan not farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda denenirse fark daha doğru okunur tadım günü planlarken bu etkeni unutmayın. Temiz hava odadaki kokuları azaltır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa gerçek neden çoğu zaman ortamdaki nem ya da esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en tutarlı yöntemdir. Kapalı bir ortamda duman birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı algılanabilir. Pencere aralığı bırakmak genellikle yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse yanış yapısı şaşar.